Ontstaan bekensysteem
De beken ontstonden tijdens de laatste ijstijd, het Weichselien. Het smeltwater sleep destijds diepe beekdalen uit vanaf het Drents plateau naar de rand, waardoor het karakteristieke patroon van beekdalen ontstond. Toen het klimaat warmer en vochtiger werd, veranderde het kale Drentse toendralandschap van destijds in een weelderig begroeid gebied met bossen. Op de meest natte plekken ontstond veen uit de afgestorven planten, zo ook in de beekdalen.
Menselijke ingrepen
Vanaf de 17e eeuw veranderde dit oorspronkelijke landschap drastisch door menselijke ingrepen. In deze tijd begonnen de bewoners met het ontginnen van de veengebieden. Zij legden sloten en kanalen aan om turf te transporteren en om de af te graven gebieden goed te ontwateren. De toenmalige waterschappen kanaliseerden de meeste beken. Ze werden rechtgetrokken en uitgediept. Ook legden zij kades aan in de lagere delen om overstromingen te voorkomen en stuwen om in de zomermaanden de afvoer van water af te remmen. De waterschappen zorgden er zodoende voor dat het waterpeil voor de landbouw op het gewenste peil was.
Stroomgebieden
Menselijke ingrepen hebben in de afgelopen eeuwen dus een grote invloed gehad op het Drentse landschap. Toch is het oorspronkelijke stelsel van beken nog steeds herkenbaar. Zij vormt nog steeds de slagaders voor het ontwateringsysteem. De beken vormen samen negen stroomgebieden:
- Eelder- en Peizerdiep
- Drentsche Aa
- Hunze
- Loodiep en Drostendiep
- Reest
- Oude Diep
- Wold Aa
- Oude Vaart
- Vledder en Wapserveensche Aa
Kijk op de Waterkaart van Drenthe voor meer informatie over en de ligging van de stroomgebieden.
De Drentsche Aa hebben we uitgelicht als kroonjuweel onder de Drentse beken. Lees hier meer over de Drentsche Aa.